Synoptische beoordeling weermodellen
Hoe staat de atmosfeer ervoor? Tweemaal per dag beoordelen KNMI-meteorologen de weermodellen in deze synoptische analyse - de analyse van de huidige toestand van de atmosfeer - en ze kijken naar wat de modellen zeggen over de nabije toekomst.
Korte termijn tot +48 uur | Meerdaagse modelbeoordeling
Modellen algemene beoordeling tot +48 uur
Uitgifte: 05/01/2026 04.41 uur LTGuidance modelbeoordeling voor Nederland, de Nederlandse kustwateren en de Noordzee, gebaseerd op de HIRLAM run van 12 UTC en de overige genoemde modellen en gidsen met bijbehorende runtijd.
Synoptische situatie
Een grootschalig lagedrukgebied (Anna) boven de Baltische Zee vult daar heel geleidelijk op. Aan de westflank hiervan wordt met een cyclonale noordwestelijke stroming maritiem arctische lucht aangevoerd, met een lange fetch vanaf de Noorse Zee over de Noordzee. Ons aandachtsgebied heeft momenteel te maken met een minder koude bovenlucht (-30/-35°C). Een vlak lagedrukgebied ligt actueel net noord van de FIR, met daarin de koudste bovenluchten en een ingedraaide occlusie. Dit laag trekt vannacht en vandaag overdag langzaam zuidoostwaarts naar Duitsland, met aan de zuidflank een zuidwestelijke stroming. Voor dit laag uit ligt een trog boven het midden van Engeland. Deze trog bereikt komende nacht het zuidwesten van de FIR, om in de ochtend en middag vooral over het zuiden en midden te trekken. Vanavond komt het laag als een vore boven ons land te liggen en wordt de bovenlucht overal weer koud (rond -40°C). Na passage van deze vore met bijbehorende ingedraaide occlusie wordt de stroming opnieuw noord- tot noordwestelijk. Een volgend kleinschalig lagedrukgebied bereikt dinsdagochtend het noorden van de FIR, trekt zuidoostwaarts en ligt in de middag boven de Duitse Bocht. Bijbehorende occlusie beweegt in dinsdagochtend en -middag van west naar oost over het land, waarna de stroming westelijk wordt en de aangevoerde lucht wat vochtiger.
Modelbeoordeling
Morgenochtend zien we een mogelijke opleving van de buienactiviteit op de trog die momenteel nog boven de Ierse Zee ligt, waardoor er in het westen mogelijk enkele cm sneeuw kan vallen. De buien worden dan zodra ze de kust bereiken geholpen door kustconvergentie. Harmonie laat dit scenario al een aantal runs zien, maar de timing fluctueert nog wel per run. Eerdere EC runs hadden deze buien zeer beperkt, maar de laatste paar runs berekenen ook winterse buien die geholpen worden door de trog en kustconvergentie. Verder zien we boven het noorden van een land een (smalle) band met sneeuwbuien dat plaatselijk gewoon 10 cm of meer gaat opleveren. Vraag is hoe groot de impact voor beide situaties gaat zijn. Mocht het gedurende de ochtendspits gebeuren boven de Randstad is opschaling vrijwel zeker. Verder kan voor wat betreft de lage bewolking (bij buien maar ook turbulentie) kan Harmonie het beste gebruikt worden, EC onderschat de aanmaak hiervan. Vanavond en vooral in de nacht naar dinsdag bij de vore slechter wordende condities, ook hier lijkt Harmonie het meest realistisch. Verder is dinsdagochtend opnieuw gladheid een aandachtspunt. Dan is de kans op vloeibare neerslag groot, maar lijken de wegdektemperaturen nog onder het vriespunt te liggen. In dat geval kan verraderlijke gladheid optreden door neerslag op een bevroren ondergrond en is dus een belangrijk aandachtspunt.
Aandachtspunten
Wind
Aan de (zuid)westflank van het laag zien we vandaag 6, mogelijk 7 Bft verschijnen. Op dinsdag bij het kleinschalige lagedrukgebied mogelijk opnieuw een 6 Bft, soms 7 Bft. Harmonie laat dit wel veel duidelijker zien dan EC.
Zicht
In winterse neerslag slecht zicht. In de late avonden, nachten en ochtenden kunnen de zichten buiten neerslag ook wat teruglopen. Mist verwachten we komende nacht niet vanwege de redelijk doorstaande wind. Maandagavond en in de nacht naar dinsdag zijn er wel signalen voor mist in de (zuid)oostelijke helft van het land, dit is echter sterk afhankelijk van de koers van het lagedrukgebied en hoe sterk de wind nog doorstaat. Harmonie laat het laag i.v.m. EC sneller oostwaarts wegtrekken, meer opvullen met dinsdagnacht de passage van een subtiele rug. Hierdoor berekent Harmonie in het oosten op uitgebreide schaal (dichte) mist, EC heeft meer gradient waardoor de mist (net) niet kan ontstaan.
Temperatuur
In de avonden, nachten en ochtenden in opklaringen wordt de dagelijkse gang in de EC- en Harmonie-uitvoer onderschat. In opklaringen zal het sneller afkoelen waardoor ook de kans op bevriezingsgladheid sneller kan optreden. Bovendien ligt er op veel plaatsen sneeuw, dus bij een sterkere ontkoppeling kan het veel makkelijker afkoelen. Komende nacht en ochtend al in het zuiden en oosten ruim matige vorst boven het verse sneeuwdek. De nacht naar dinsdag bij minder wind en meer ontkoppeling dieper landinwaarts minima rond -10°C boven een dik sneeuwdek, zeker wanneer het Harmonie-scenario uitkomt met passage van een subtiele rug.
Bewolking
Convectieve bewolking, met dieper landinwaarts af en toe (lage) stratus. Toppen FL120 in het zuidwesten tot FL200 in het noordoosten, waarbij de kans op onweer zich geleidelijk beperkt tot het noordoosten van de FIR. Vandaag overdag nemen de toppen nabij en noord van het laag weer toe naar ca. FL200, in het noordoosten (koudste bovenlucht) naar ca. FL240. Daarbij weer een toenemende kans op onweer. Vanavond en in de nacht naar dinsdag neemt de kans op lage bewolking landinwaarts verder toe (nabij de vore). Dit laat vooral Harmonie zien en achten we realistisch, aangezien we dit de laatste dagen constant zien gebeuren in vergelijkbare situaties.
Neerslag
Vannacht vooral in het noorden enkele winterse buien, aan de kust met hagel en natte sneeuwen verder landinwaarts ook droge sneeuw (en accumulatie). In het (zuid)westen actueel een aantal kleine winterse buitjes, die ontstaan door kustconvergentie. Bij de trog in de ochtend activatie o.i.v. kustconvergentie, vooral in het westen. Tegelijkertijd zien bij passage van de trog ook in het noorden de buien activeren. Dieper landinwaarts zien we bij de trog het buiige karakter van de buien geleidelijk afnemen. Dit levert wederom 1-3 cm, plaatselijk 3-5 cm of meer op, vooral in het westen en noorden. Bij de occlusies die volgen opnieuw winterse buien, waarbij vooral op dinsdag de vaste fractie in de kustprovincies afneemt. Dit kan vanavond, maar vooral dinsdagochtend regen op een bevroren ondergrond opleveren in de kustprovincies (ijzel) en bijbehorende verraderlijke gladheid.
geldig tot dinsdag 06 januari 2026 24.00 locale tijd
Guidance meerdaagse
Uitgifte: 05/01/2026 03.37 uur LTBeoordeling lange termijn door meteoroloog
Synoptische ontwikkeling
We bevinden ons diep in de maritiem arctische lucht onder invloed van een grootschalige hoogtetrog met als tegenhanger een hoogterug boven de Atlantische Oceaan. De aanvoer is hierbij zwak noord- of zuidwestelijk, waarbij er enkele (buien)storingen/laagjes ons land passeren. De voornaamste in eerste instantie komende woensdag. De hoogterug verplaatst zich komende woensdag en donderdag zuidoostwaarts, waarna zich boven de Atlantisch Oceaan nabij de jet een actief laag ontwikkelt (Racy). Dit laag zet vervolgens uitdiepend koers naar ons land en bereikt ons aandachtsgebied vrijdag. De exacte koers en de mate van uitdiepen is nog niet geheel zeker, maar of deze noord, zuid of over ons land trekt maakt voor het weerbeeld veel uit. Na passage van dit laag komen we in het weekeinde tijdelijk weer in koude(re) lucht terecht. Vervolgens zien we de rest van de periode een veelal zuid(west)elijke stroming tussen hoge druk boven Scandinavie en lagedrukgebieden boven de Atlantische Oceaan. Ons land bevindt zich dan waarschijnlijk net in de zachtere lucht in combinatie van enkele storingen die ons land passeren/schampen, maar serieus koude lucht blijft de gehele periode relatief dichtbij boven Noord- en Oost- Europa.
Modelbeoordeling en onzekerheden
Tot vrijdag hebben we te maken met enkele (sneeuw)storingen die ons land passeren, waarbij er vooral op woensdag op uitgebreide schaal 3-5 cm en lokaal 5-10 cm sneeuw kan vallen (60% kans op 3-10 cm). Hierbij liggen de temperaturen overdag rond of enkele graden boven het vriespunt met in de nacht en ochtend op uitgebreide schaal matige vorst, plaatselijk strenge vorst. Komende vrijdag passeert een actief laag ons land, waarbij de koers bepalend is voor het weerbeeld. Trekt het laag zuid van ons land, dan zal de neerslag in de vorm van sneeuw vallen en blijven we in de koude lucht. Tevens diept het laag dan minder uit en is de kans op (zware) windstoten beduidend minder. Trekt deze ten noorden van ons land dan komen we in zachtere lucht terecht en gaat de sneeuw over in regen. Verder diept het laag dan veel meer uit dan bij de zuidelijke variant en zijn windstoten van 90-100 km/u aannemelijk bij een aanlandige wind (30% kans langs de west- en noordkust in het EPS). De laatste operationele run zien we veelal een koers tussen de noordelijk en zuidelijke variant in en beweegt het laag over het midden van het land. Dit betekent een combinatie van (tijdelijk) veel sneeuw en tevens veel wind. Een combinatie die zeker code oranje zal opleveren. Aangezien het een vrij snel ontwikkelend laag is (Racy) is de koers nog erg onzeker, waarbij kleine verplaatsingen grote gevolgen hebben voor het weerbeeld. Een koers over het midden/zuiden van het land heeft gezien het EPS en de operationele runs voorlopig de voorkeur. Al met al kan komende vrijdag een nogal interessante weerdag worden. Na passage van het laag komen we waarschijnlijk tijdelijk weer in koud(re) lucht terecht met mogelijk strenge vorst de nacht naar zondag (30%). Daarna is het bij een veelal zuid(west)elijke stroming wisselvallig (60-80% kans op neerslag met mogelijk af en toe veel wind) en blijven we op de scheidslijn van koude lucht boven Scandinavië en zachte lucht boven het zuiden en westen van Europa. Dat we veelal in de zachtere lucht terecht komen is wel zichtbaar in het EPS (80% temperaturen rond of enkele graden boven het langjarig gemiddelde en 20% kans op koud winterweer), ook neemt de kans op winterse neerslag of naar ongeveer 20%. Wel blijft (serieus) koude lucht relatief dichtbij. Wanneer het Scandinavisch hoog wat meer tegengas geeft, blijven we in de koude lucht. Ook hierbij hebben kleine verschuivingen in het grootschalige patroon grote gevolgen voor het weerbeeld. Dit is niet duidelijk zichtbaar in het EPS, maar het zal me niet verbazen als het gehele EPS de komende dagen zal afkoelen op langere termijn.
Samenvatting meerdaagse-periode
Wisselend bewolkt met af en toe (winterse) neerslag, vooral woensdag en vrijdag. Vrijdag mogelijk ook onstuimig met veel wind. 's Nachts lichte tot matige vorst, overdag landinwaarts maxima rond of net boven het vriespunt en in de kustprovincies enkele graden hoger.
Samenvatting EPS-periode
Aanhoudend wisselvallig met een grote kans (80%) op temperaturen rond of iets boven het langjarig gemiddelde en 20% kans op koud winterweer.
Geldig van woensdag 07 januari tot maandag 19 januari