Hoe staat de atmosfeer ervoor? Tweemaal per dag beoordelen KNMI-meteorologen de weermodellen in deze synoptische analyse - de analyse van de huidige toestand van de atmosfeer - en ze kijken naar wat de modellen zeggen over de nabije toekomst.
Korte termijn tot +48 uur | Meerdaagse modelbeoordeling
Synoptische situatie
Aan de oostflank van een sturend lagedrukgebied ten westen van Ierland voert een zuid- tot zuidwestelijke stroming vochtige lucht aan. Een bijbehorende occlusie, herkenbaar aan thetaW 7 °C, ligt boven het noorden van het land en trekt langzaam noordwaarts, waar deze in het Waddengebied of net ten noorden daarvan blijft slepen. Een volgend frontaal systeem, van origine een CAD, ligt boven het zuidwesten, met een vlak laag boven het zuiden van de Noordzee. Direct achter dit systeem volgt een hoogtetrog. Het vlakke laag trekt oostwaarts over het land en verlaat waarschijnlijk donderdagmiddag ons aandachtsgebied. Door de oostwaartse verplaatsing van het laag beweegt de eerstgenoemde occlusie zuidwaarts, waarachter maritiem polaire lucht wordt aangevoerd. Vrijdag overdag ligt deze occlusie boven het zuiden van het land, waar deze tijdelijk stagneert door een lagedrukgebied dat via het noorden van Frankrijk en België oost- tot zuidoostwaarts beweegt. Vrijdagavond verlaat de occlusie het uiterste zuidoosten en bevindt het hele land zich in de maritiem polaire lucht.
Modelbeoordeling
De grootste onzekerheid zit in de exacte positie van het vlakke laag behorend bij de CAD. De Harmonie-uitvoer laat dit lagedrukgebied wat uitdiepen, met 6-7, soms 8 Bft aan de zuidflank, terwijl EC IFS vooral een vlak laag of een vore laat zien met weinig wind. Ook door de verschillende koersen van het lagedrukgebied of de vore zijn er timingverschillen in het doorkomen van de occlusie en daarmee van de maritiem polaire lucht. De Harmonie-uitvoer is een paar uur sneller dan EC IFS. Voor het grootschalige beeld gaan we vooralsnog uit van het EC IFS-scenario. Verder zien we de gebruikelijke verschillen: de Harmonie-uitvoer berekent een uitgebreider gebied met St, ook beneden 500 vt, ten opzichte van EC. Hierin volgen we Harmonie.
Aandachtspunten
Wind
Vooral verschillen in de windsnelheid bij het vlakke laag (zie modelbeoordeling). Verder zijn er ook enige afwijkingen tussen Harmonie en EC IFS in de windrichting, die samenhangen met de exacte doorkomst van de occlusie. Ten noorden van deze occlusie is de wind oost- tot noordoostelijk, terwijl deze ten zuiden ervan voornamelijk zuidwestelijk is.
Zicht
Buiten de neerslag om zijn de zichten overwegend goed. In neerslag zijn de zichtcondities veelal matig tot slecht.
Temperatuur
In de nacht naar vrijdag en zaterdag komt het in de polaire lucht in het noorden en oosten tot lichte vorst. Door de hoeveelheid neerslag die de afgelopen dagen is gevallen, is er ook een geringe kans op gladheid op bruggen, viaducten en andere gevoelige punten.
Bewolking
Vooral bij de occlusie komt St-bewolking voor, plaatselijk ook beneden 500 vt. Zowel Harmonie als EC IFS berekent een wolkenbasis aan dek, wat we niet honoreren. We gaan wel uit van lage bewolking wat realistisch oogt (weinig wind en vochtconvergentie). Verder is er veelal convectieve bewolking met enkele CB's. De toppen reiken veelal tot FL150-200. Bij de CAD zien we een mix van stratiforme en hier en daar convectieve bewolking. Ten noorden van de occlusie komen voornamelijk boven zee en in de kustgebieden enkele TCU's/CB's voor, met toppen tot FL120.
Neerslag
In het noorden valt actueel wat buiige regen. Bij de CAD valt voornamelijk stratiforme neerslag, met mogelijk enkele ingebedde buien, vooral boven zee. Er is wel enige CAPE en effectieve schering aanwezig. Als er ingebedde buien voorkomen, zullen dit voornamelijk single cells zijn. Donderdagmiddag is er in het zuiden opnieuw kans op enkele buien. De CAPE bedraagt ongeveer 400 J/kg, bij een effectieve schering van 20-25 kn. Dit resulteert voornamelijk in single cells, met mogelijk een enkele multicell. Onweer wordt waarschijnlijk alleen ten zuiden van ons land verwacht. Vrijdag overdag komen van het noorden uit boven zee en in de kustgebieden enkele lichte buien voor.
geldig tot vrijdag 20 november 2026 24.00 locale tijd
Synoptische ontwikkeling
In het weekeinde komt een Z-N georiënteerde (hoogte)rug boven onze omgeving te liggen. Het stromingspatroon raakt na het weekeinde min of meer geblokkeerd, met een hogedrukgebied boven de Noorse Zee en Scandinavië. Lagedrukgebieden trekken daarbij boven de Atlantische Oceaan zuidoostwaarts of er vinden cyclonale afsnoeringen plaats boven de oostelijke Atlantische Oceaan. Hierdoor hebben we in ieder geval tot en met donderdag te maken met een oostelijke tot zuidoostelijke stroming. In de periode na donderdag komen fronten steeds dichterbij en komt het geblokkeerde stromingspatroon verder naar het oosten te liggen. De stroming draait dan meer naar zuid tot zuidwest, met aanvoer van vochtigere lucht.
Modelbeoordeling en onzekerheden
Het EPS1812 laat, zoals we de afgelopen dagen hebben gezien, een totaal ander scenario zien dan het EPS1712. Wat alle ensembles gemeen hebben, is de vorming van een blokkade in onze omgeving, met het centrum van het hogedrukgebied boven de Noorse Zee. De stroming wordt dan tijdelijk aflandig, waardoor koudere lucht ons kan bereiken. In ieder geval tot en met woensdag hebben we dan te maken met lagere maximumtemperaturen en is er in de nachten kans op lichte vorst. Verder neemt de gradiënt in deze periode af, waardoor ook de kans op mist toeneemt. Vooral zondag 22 november is er een duidelijk signaal voor mist, met een kans van 30-60% op verkeersbelemmerende mist (<200 m). Na dinsdag zijn er meer oplossingen die de blokkade in stand houden, maar dan wel verder oostwaarts van ons aandachtsgebied. Fronten en lagedrukgebieden kunnen ons aandachtsgebied dan gemakkelijker naderen, waarbij de stroming meer naar zuid tot zuidwest draait. Dit zorgt voor de aanvoer van vochtigere lucht. Kleine verschuivingen van de blokkade kunnen er echter voor zorgen dat het scenario in de volgende ensembles er weer totaal anders uitziet.
Samenvatting meerdaagse-periode
In de nachten en ochtenden is er kans op mist en lichte nachtvorst. Verder blijft het droog en is er af en toe ruimte voor de zon. De maximumtemperatuur ligt beneden het langjarig gemiddelde.
Samenvatting EPS-periode
Een overgang naar een (licht) wisselvallig weertype, met een dagelijkse neerslagkans van 50%. De temperatuur ligt zowel 's nachts als overdag rond het langjarig gemiddelde.
Geldig van zaterdag 21 november tot donderdag 03 december