Hoe staat de atmosfeer ervoor? Tweemaal per dag beoordelen KNMI-meteorologen de weermodellen in deze synoptische analyse - de analyse van de huidige toestand van de atmosfeer - en ze kijken naar wat de modellen zeggen over de nabije toekomst.
Korte termijn tot +48 uur | Meerdaagse modelbeoordeling
Synoptische situatie
Aan de oostflank van een sturend lagedrukgebied ten westen van Ierland voert een zuidwestelijke stroming vochtige lucht aan. Een bijbehorende occlusie, herkenbaar aan theta-w 7 °C, ligt net noord van het Waddengebied stationair. Een frontaal systeem, van origine een (dubbele) CAD, ligt boven het noorden van het land, met een (zeer) kleinschalig laag boven Noord-Holland (om 09:30 UTC). Dit laagje trekt oostwaarts en verlaat het land aan het einde van de middag. Ten westen van het laag volgt de ingedraaide occlusie, met ten westen daarvan een O-W georiënteerde frontale vore van een occlusie restant van de westelijke CAD die op de eerste is ingelopen. Na passage van het laag trekken de genoemde occlusies gezamelijk zuidwaarts over het land. Achter de noordelijke occlusie wordt met een noordelijke stroming maritiem polaire lucht aangevoerd. Vrijdag overdag ligt deze occlusie boven het zuiden van het land, waar deze tijdelijk stagneert door het (sturende) lagedrukgebied dat opvullend via het noorden van Frankrijk en België oost- tot zuidoostwaarts beweegt. Vrijdagavond verlaat de occlusie het uiterste zuidoosten en bevindt het hele land zich in de maritiem polaire lucht. Vrijdagavond en in de nacht naar zaterdag bouwt een rug op boven Engeland die vervolgens langzaam noordoostwaarts beweegt.
Modelbeoordeling
De modellen blijven moeite houden met de exacte positie van het kleinschalige laag, al zijn de verschillen niet groot (maar de gevolgen plaatselijk wel). Ten opzichte van de eerdere runs is het laag en de bijbehorende occlusie noordelijker uitgekomen. De recente runs hebben dit opgepikt, maar hebben het laag iets te diep. De Harmonie uitvoer zit (en zat) hier verreweg het beste op qua positie. De EC IFS uitvoer (vanaf nu de EC uitvoer genoemd), heeft het laag wat te noordelijk en lijkt het te langzaam oostwaarts te trekken. De Harmonie uitvoer is hiermee wat sneller, en laat het laag aan het einde van de middag het land verlaten. We volgen de Harmonie uitvoer. Het zuidwaarts trekken van de occlusies gaan (hierdoor) vrijdag ook wat sneller dan in de EC uitvoer, al worden de verschillen uiteindelijk erg klein. Dit komt waarschijnlijk omdat de noordelijke occlusie in de EC uitvoer momenteel te zuidelijk (boven de Wadden i.p.v. noord daarvan) ligt, en het sturende laag in deze uitvoer wat sneller over het noorden van Frankrijk oostwaarts trekt dan in de Harmonie uitvoer.
Aandachtspunten
Wind
De windsnelheid ten zuiden van het laagje is te hoog in de modeluitvoer doordat de modellen deze te diep berekenen. We zien nu een dikke 6 Bft boven water, een dikke 5 Bft boven land. Uitschieters hierbij maximaal 35 kn (dus geen dikke 40+ zoals in de modeluitvoer). Overigens zien we in de modeluitvoer de komende uren een sterke afname van deze (niet opgetreden) extremen, waardoor ze beter overeenkomen met de realiteit. Opvallend is verder dat er in het noordelijk kustgebied minder wind staat dan in de uitvoer, de meeste gradiënt staat daar momenteel ten noorden van de noordelijke occlusie. In de EC uitvoer zien we dit wel terug, maar deze uitvoer heeft deze occlusie te zuidelijk (zie modelbeoordeling). Dit heeft wel gevolgen voor de timing van een eventuele 6 Bft in het noordelijk kustgebied, mogelijk bereikt dat windveld pas de noordkust als die occlusie de komende uren zuidwaarts trekt achter het laag.
Zicht
Buiten de neerslag om zijn de zichten goed. In neerslag en bij de occlusie (behorende bij de CAD) zijn de zichtcondities veelal matig tot slecht. In de nacht naar vrijdag en vrijdagochtend zijn na passage van de occlusies enkele mistbanken waarschijnlijk. Dit zien we terug in zowel de EC- als de Harmonie uitvoer. In de nacht naar zaterdag is er meer wind, waardoor de kans op mist(banken) kleiner is.
Temperatuur
In de nacht naar vrijdag en zaterdag komt het in de polaire lucht in het noorden en oosten tot lichte vorst. Door de hoeveelheid neerslag die de afgelopen dagen is gevallen, is er ook een geringe kans op gladheid op bruggen, viaducten en andere gevoelige punten (ten noorden van de occlusies).
Bewolking
Bij de occlusie behorende bij de CAD komt veel St voor, in het noorden van het land op uitgebreide schaal met een basis beneden 500 vt. De modeluitvoer berekent lokaal een basis aan dek wat we niet honoreren. De positie komt het meest overeen met de Ha43 uitvoer. Voor de condities bij de occlusies volgen we de Ha43 uitvoer. Bij de CAD zien we een mix van stratiforme en hier en daar convectieve bewolking (CB, toppen tot FL150-200). Ten noorden van de occlusie komen vooral vrijdag voornamelijk boven zee en in de kustgebieden enkele TCU's/CB's voor, met toppen tot FL120.
Neerslag
Bij de CAD en de occlusies voornamelijk stratiforme neerslag, met enkele ingebedde buien, vooral boven zee. Boven zee boven het uiterste zuidwesten van de FIR is onweer niet helemaal uitgesloten, maar de kans hierop is zo klein dat we dit niet in de verwachting hebben opgenomen. Vrijdag overdag komen van het noorden uit boven zee en in de kustgebieden enkele lichte buien voor.
geldig tot vrijdag 20 november 2026 24.00 locale tijd
Synoptische ontwikkeling
In het weekeinde komt een Z-N georiënteerde (hoogte)rug boven onze omgeving te liggen. Het stromingspatroon raakt na het weekeinde min of meer geblokkeerd, met een hogedrukgebied boven de Noorse Zee en Scandinavië. Lagedrukgebieden trekken daarbij boven de Atlantische Oceaan zuidoostwaarts of er vinden cyclonale afsnoeringen plaats boven de oostelijke Atlantische Oceaan. Hierdoor hebben we in ieder geval tot en met donderdag te maken met een oostelijke tot zuidoostelijke stroming. In de periode na donderdag komen fronten steeds dichterbij en komt het geblokkeerde stromingspatroon verder naar het oosten te liggen. De stroming draait dan meer naar zuid tot zuidwest, met aanvoer van vochtigere lucht.
Modelbeoordeling en onzekerheden
Het EPS1812 laat, zoals we de afgelopen dagen hebben gezien, een totaal ander scenario zien dan het EPS1712. Wat alle ensembles gemeen hebben, is de vorming van een blokkade in onze omgeving, met het centrum van het hogedrukgebied boven de Noorse Zee. De stroming wordt dan tijdelijk aflandig, waardoor koudere lucht ons kan bereiken. In ieder geval tot en met woensdag hebben we dan te maken met lagere maximumtemperaturen en is er in de nachten kans op lichte vorst. Verder neemt de gradiënt in deze periode af, waardoor ook de kans op mist toeneemt. Vooral zondag 22 november is er een duidelijk signaal voor mist, met een kans van 30-60% op verkeersbelemmerende mist (<200 m). Na dinsdag zijn er meer oplossingen die de blokkade in stand houden, maar dan wel verder oostwaarts van ons aandachtsgebied. Fronten en lagedrukgebieden kunnen ons aandachtsgebied dan gemakkelijker naderen, waarbij de stroming meer naar zuid tot zuidwest draait. Dit zorgt voor de aanvoer van vochtigere lucht. Kleine verschuivingen van de blokkade kunnen er echter voor zorgen dat het scenario in de volgende ensembles er weer totaal anders uitziet.
Samenvatting meerdaagse-periode
In de nachten en ochtenden is er kans op mist en lichte nachtvorst. Verder blijft het droog en is er af en toe ruimte voor de zon. De maximumtemperatuur ligt beneden het langjarig gemiddelde.
Samenvatting EPS-periode
Een overgang naar een (licht) wisselvallig weertype, met een dagelijkse neerslagkans van 50%. De temperatuur ligt zowel 's nachts als overdag rond het langjarig gemiddelde.
Geldig van zaterdag 21 november tot donderdag 03 december